مزارات ایران و جهان اسلام

سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های ایران جهان اسلام (امامزاده ، بقعه، آرامگاه، مقبره، مزار، گنبد، تربت، مشهد، قدمگاه، مقام، زیارت، معرفی عالمان انساب، کتابشناسی مزارات و زیارت و انساب

بقعه ملا اسماعیل یزد- مسجد ملّا اسماعیل+تصاویر

ورودی اصلی مسجد از سمت بازارچه است. حیاط اوّل، به سبک قاجار و دارای ارسی­های کوچک چوبی قدیمی در دو طبقه است. پس از آن، سردر ورودی دیگری با کاشیکاری جالب و درچوبی قدیمی است. هشتی بنا از طریق دو راه ورودی در طرفین، به حیاط بزرگ مسجد راه می­یابد. در ضلع غربی حیاط، یک راهروی ستون­دار مسقف وجود دارد و درهای
شبستان و حجره­ها به داخل آن باز می­شود. شبستان تابستانی در ضلع جنوبی و روبه روی آن، ایوان آجری بلندی قرار دارد. قطر دهانه گنبد، بیش از 15 متر است.

سنگ لوحه­های متعدّدی با خط نستعلیق و نسخ در اطراف سردر وجود دارد. کتیبه دور گنبد به خط علی محمّد کاوه، خطّاط معاصر، به رنگ آبی بر زمینة‌ سفید از گچ است.


مزار ملّا اسماعیل عقدایی جنب مسجد ملّا اسماعیل قرار دارد. در آن محل عدّه‌ای از اعیان و تجّار نیز مدفون شده‌اند. از جمله آثار تاریخی این مزار:

1-    کتیبة قلمی به مرکّب و خطّ نسخ خوش بر سه ضلع صفّه جنوبی که سورة مبارکه جمعه بر آن نوشته شده و در آخر آمده: «کتبه محمّد حسین الشریف، حسب الخواهش بانی بقعة سلیمانی[1] و خادم عالم علوم ربّانی حبیب­الله الطباطبائی اتمام یافت فی شهر ذیقعدة‌ الحرام 1353 ﻫ .ق»

2-     سنگ قبر ملّا اسماعیل که به خط نستعلیق این اشعار بر آن نقش شده است:

به عهد آصف دوران سمّی حضرت موسی
اساسی رفعتش خوشتر زطرح طارم خضرا
مقرنس سطح زیرش ..... ...... گردون
از آن خورشید گه در اوج کاهی در حضیض آمد
بهشتی این بنا و خشتش از مه باشد و از خور
ملایک را مطاف و قدسیان را مقصد و معبد
درینجا باادب نه پا سر آزرم پیش افکن
به طور از بهر عرض حاجتش حاجت نمی‌بودی
اگر از وادی ایمن سوی این بقعه می‌آمد
به بابش اهل علم و اهل دانش را بود مسکن
امین الملّة و الدّین نظام الشرع اسماعیل
چون آن علّامه مدفون شد درین بیت الشرف گفتم  

بود سال وفاتش یکهزار و دو صد و سه ده (1330)
بخوان بر خاک وی سوره حمد وقل هوالله

به انجام آمد این مسجد، چه مسجد بانی سینا
حضیض گنبدش برتر ز اوج گنبد خضرا
مکوکب پایة پستش ازین هفت اختر نورا
که هم بر شمسه هم بر ... گردد جبین آسا
بلی جنّت زخشتی و زخشتی زر بود زیبا
ندانم بیت معمورست این یا مسجدالاقصی
که سر بنهاده اینجا ساکنان عالم بالا
اگر موسی به هنگام مناجات آمدی اینجا
نمی‌بایست او را سینه زد بر سینة سینا
بود شیخ حرم پرورده را اندر حریمش جا
که خود بانی این مسجد بُدی از همّت والا
همانا حجر اسماعیل اندر کعبه شد پیدا
نخواهد تا ابد از یاد رفت این نام کبری
که باشد از قبول وی بنای نعمت عظمی

3-     سنگ قبر حاجی ملا عبدالله لاری خلف ملا حاجی محمّد متوفّای 1274 ﻫ .ق

4-  سنگ قبر آقا علی متوفّای 1276 ﻫ .ق که از علماء و فقهای یزد بوده‌اند.[2]

شرح حال آخوند ملّا اسماعیل عقدایی

ملّا اسماعیل[3] عقدایی یزدی، فرزند عبدالملک بن اصلان خان تبریزی، مشهور به «آخوند ملّا اسماعیل»‌ از عالمان دینی سدة‌ سیزدهم هجری قمری است.

او در عقدای اردکان تولّد یافت. برخی منابع سال تولّد او را 1153 و 1154 ﻫ . ق ذکر کرده‌اند.[4] نیای وی به دلیل مخالف با دولت وقت به یزد آمد و در آن جا اقامت گزید. او در جوانی به حوزة علمیّه نجف رفت و دروس خارج فقه و اصول را نزد: علامه سیّد مهدی بحرالعلوم متوفّای 1212 ﻫ .ق و شریف­العلماء متوفّای 1245 ﻫ .ق به پایان برد. همچنین عرفان را در محضر سیّد بحرالعلوم فرا گرفت. نقل کرده‌اند که سیّد بحرالعلوم کتابچة شخصی خود را به او اهدا کرده است. از شاگردان برجستة وی می­توان از؛ شیخ محمّداسماعیل کزازی متوفّای 1262 ﻫ .ق، آقا احمد بن محمّد علی کرمانشاهی و میرزا سلیمان طباطبائی نائینی یزدی نام برد.

ملّا اسماعیل عقدایی دانشمندی بزرگ، فقیهی برجسته و ادیبی کامل و صاحب کرامات بود. او در سال 1208 ﻫ .ق به زیارت امام رضاA مشرّف شد و پس از بازگشت به یزد، به امامت، تدریس، نشر احکام و صدور فتوا پرداخت. برخی از منابع سال درگذشت او را به سال
1240 ﻫ .ق ذکر کرده‌اند[5]. وی پس از وفات در جوار مسجد خود به خاک سپرده شد. از خانـدان او بزرگانی چون آیة­الله محمّدتقی بن ابی طالب اردکانی و فاضل اردکانی برخاسته‌اند. از آثار او؛ تحفة‌النجفیه و کفایة العوام، در فقه، حقایق الاصول فی الوصول الی المأمول، در علم اصول، نورالعارفین، در کلام، الحسن و القبح، منظومه‌ای در علم معانی و
کلام است.

از خدمات اجتماعی او نیز می‌توان به: احداث بازار ملّا اسماعیل، مدرسة ملّا اسماعیل، آب انبار ملّا اسماعیل، مرمّت مدرسه محسنیّه در سال 1218 ﻫ. . ق احداث قنات و مزرعة نجف آباد، مشهور به مزرعة آخوند، ساخت مسجد شاه یحیی و احداث مسجدی بزرگ در سال 1222 ﻫ .ق که بعدها به نام وی شهرت یافت، نام برد. ساختمان مسجد مذکور، پس از درگذشت ملّا اسماعیل به دست شاگردش، میرزا سلیمان طباطبایی نائینی تکمیل شد و پس از پیروزی انقلاب اسلامی به محلّ برگزاری نماز جمعه اختصاص یافت.[6]

 


[1]- اشاره است به نام بانی بقعه یعنی میرزا سلیمان حسنی طباطبایی که او نیز در همین بقعه مدفون است.

[2]- یادگارهای یزد2: 197- 206، 363- 365، بناهای آرامگاهی:311، مجموعه‌ راهنمای جامع ایرانگردی (استان یزد) 28: 87، سیمای میراث فرهنگی یزد: 85-84

[3]- در مستدرکات اعیان الشیعه7:‌ 249، محمّد اسماعیل ذکر شده است.

[4]- مکارم الاثار 3: 892.

[5]- مرآة الکتب 1: 41.

[6]- اعیان الشیعه 3: 383، فوائد الرضویّه:‌ 51، الذریعه 2: 30، 302 و 7:‌ 18، تاریخ یزد (آیتی): 390 ـ 391، نجوم المسرّد: 28، دانشمندان یزد: 13، الکرام البرره 1: 143، روضات الجنّات 4: 137، تراجم الرجال 2: 584، معجم المؤلّفین 2: 279، مرآة الاحوال جهان نما 1: 237، مکارم الآثار: 892، تاریخ اردکان 1: 269، مروارید کویر: 115، آیینه دانشوران: 60، مصفی المقال: 81 ـ 82، دانشنامه مشاهیر یزد 1: 7 و 2 : 1040.

خیلی از راهنماییتون ممنونم*
با سلام ما از سادات حسینی عقدایی هستیم که در حدود صد و پنجاه ساله که در قم و سراجه از توابع قم ،زندگی می کنیم اما ازتاریخ دقیق مهاجرتمون به قم ،اجدادمون و اینکه ایا با سادات عقدایی دارای نیای مشترک هستیم اطلاع دقیقی نداریم .لطفا درجهت پیدا کردن شجرمون بین این همه سادات موجود در عقدا کمکون کنید.
واقعا چه مسجد بزرگی

پنجشنبه ۲۵ آبان ۰۲ , ۰۰:۳۴ حسین افخمی عقدا

جقدر این عالم عارف مرجع عقدایی غریب ومهجورمانده است.

هراستان دیگرکشوربه غیرازیزدوشهری به غیرعقدا چنین آیت الله عظمی داشت برای مراسمات بررگذاشت وگرامی داشتهای زیادی می گذاشت.حیف که عقدایی ها ازاین موضوع غافل اند.باسپاس

سلام

ملا اسماعیل شجره دارد و کتابش موجود هست.

میتوانید از تولیت مسجد بگیرید. 

من یک نسخه داشتم

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی
موضوعات
سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های جهان اسلام (معرفی بیش از چهل هزار زیارتگاه)

طراح وبلاگ: سید محمد علوی زاده