مزارات ایران و جهان اسلام

سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های ایران جهان اسلام (امامزاده ، بقعه، آرامگاه، مقبره، مزار، گنبد، تربت، مشهد، قدمگاه، مقام، زیارت، معرفی عالمان انساب، کتابشناسی مزارات و زیارت و انساب

گورستان شاه کوه

در آن سوى شاهرود، در دامنه شاه کوه، قبرستانى قرار دارد که در میان آن دو آرامگاه سنگى به چشم مى‏خورد: یکى از این آرامگاه‏ها سالم و دیگرى نیمه ویران است.

نقشه بناى هر دو آرامگاه یکسان است. نقشه پایه بنا عبارت است از یک چهار ضلعى، که چهار دیوار آن به ارتفاع حدود 2 متر با سنگ لاشه و ملاط ساخته شده است. تنها در یک سوى آن درى کار گذاشته شده که بالاى آن نیز پنجره‏اى براى تأمین نور داخل بقعه تعبیه شده است. بر روى پایه سنگى مزبور، گردنىِ بلند گنبد سنگى به ارتفاع تقریبى 4 متر با همان مصالح سنگ لاشه و ملاط گچ بر پا شده است. گردنىِ مزبور در قسمت بالا به طرف داخل متمایل شده و حالت گنبدى شکل را به وجود آورده است.

گورستان حسن آباد و گنبد آن

روستاى حسن آباد در جانب راست مسیر رود شاهرود، و به فاصله یک کیلومترى از آن قرار گرفته است. گورستان این روستا بر بالاى تپّه بلندى مشرف به جاده واقع شده است. بر روى تپّه مزبور بناى سنگى هرمى شکلى خودنمایى مى‏کند که قسمت پایین آن عبارت از مکعب مستطیلى به طول 80/5 و عرض 50/4 متر است. ارتفاع این مکعب از سطح زمین، در هر طرف، با توجه به شیب زمین، میان 10/1 و 60/1 متر متغیّر مى ‏باشد.

سدّ قدیمى سیّد على خان

یکى از رودهایى که بخشى از باغ‏هاى اطراف قزوین را سیراب مى‏کند، رودخانه ارنزک است که از نزدیکى روستاى میزوج واقع در 20 کیلومترى شمال قزوین سرچشمه مى‏گیرد. بر روى این رودخانه در پاى گردنه کماسمار، توسّط «سیّد على خان» (جدّ خانواده امیر شاهى) سدّى زده شده است که در حال حاضر کاملاً ویران شده و غیر قابل استفاده است. سدّ مزبور با قلوه سنگ و سنگ‏هاى تراش خورده و ملاط ماسه و آهک ساخته شده است. طول این سدّ، در حدود 20 متر و عرض دیواره آن در بالا 10 متر و ارتفاع آن نیز 10 متر است.

  • ۹۵۲

سدّ قدیمى سپهسالار

در فاصله 3 کیلومترى سدّ سیّد على خان، بند سنگى دیگرى نیز وجوددارد که به نام سدّ سپهسالار معروف است. این بند در سال 1336 ه . ق به منظور تأمین آب بیشتر براى روستاى شریف آباد که از املاک محمّد ولى خان سپهسالار تنکابنى بود، توسّط وى بنا گردید. این سدّ نیز به صورت یک دیوار سنگى به کمک سنگ‏هاى تراشیده به طول 50 و ارتفاع 12 متر بنا شده است. دریچه‏هاى سدّ از لوله‏هاى آهنى با قطر زیاد ساخته شده‏اند. در حال حاضر، این سدّ کاملاً ویران شده است.

  • ۹۸۰

پل لوشان

این پل بزرگ در جاده قزوین ـ رشت قرار دارد. این پل را «حاجى محمّد هادى تاجر میانجى» که ساکن قزوین بوده، در سال 1209 ه . ق ساخته است.

پل لوشان داراى طرح خاصّى است. بر خلاف بیش‏تر پل‏ها که دهانه‏هاى آن‏ها نسبت به محور عرضى میان پل قرینه هستند، با یک شیب منظّم بر ارتفاع آن افزوده مى‏شود. پل مزبور داراى چهار دهانه است که دو دهانه اوّل کوچک‏ترند و دهانه سوّم از دو دهانه اوّل بزرگ‏تر است؛ ارتفاع و دهانه چهارم از همه دهانه‏ها بیش‏تر و تیزه قوس آن نیز بلندتر از دهانه سوّم است.

پل شاه عبّاسى

در مسیر جادّه‏اى که از قزوین به طرف بوئین زهرا مى‏رود، پلى قرار دارد که در دوره شاه عبّاس ساخته شده است و فاصله آن تا قزوین 37 کیلومتر است. در حال حاضر، در کنار این پل و به موازات آن، پل فلزى جدیدى ساخته شده است و عبور و مرور از آن انجام مى‏ شود.

آب انبار لالو

این آب انبار در خیابان سعدى، متّصل به مدرسه حاجى سیّد ابراهیم تنکابنى، و در رو به روى بازارچه آقا و مسجد مرحوم حاجى موسى بزّاز قرار گرفته است. بانى آن حاجى محمّد نامى بوده و تاریخ پایان بنا 1224 ه . ق است. قطعه‏اى از سنگ مرمر که به شکل مربّع مستطیل است و اشعارى بر روى آن کنده کارى شده، در قسمت درگاه آب انبار کار گذاشته شده است.

آب انبارهاى دیگر قزوین عبارت اند از: آقابالا در محلّه پنبه ریسه؛ آبگوشتى‏ها در محلّه خندقبار؛ آهنى‏ها در محلّه قملاق؛ تنورسازان در گذر تنورسازان؛ جزمه‏اى در محلّه سکه شریحان؛ حاج آقا محمّد در خیابان مولوى؛ حاج رضا در محلّه پنبه ریسه؛ حاج کریم در گرده محلّه؛ رفیعى در خیابان تبریز؛ زیرزمین مسجدشاه در کوچه بازار؛ مولامادى در جنب مدرسه جدید؛ یخچال در کوچه یخچال؛ صالحى (صالحیّه) در خیابان مولوى و زنانه
بازار
و...

  • ۱۱۷۱

آب انبار خان

این آب انبار در جنب مدرسه‏اى، به همین نام، در خیابان امام قرار دارد.

بانى آن مرحوم ملاوردیخان از خوانین نامى قزوین است که مدرسه‏اى ومسجدى هم در کنار این آب انبار بنا کرده است. این آبگیر راملاوردیخان در سال 1177 بنا کرده است، ولى چنین به نظر مى‏رسد خللى بدان راه یافته است که عمر بانى کفاف نداده تا به مرمّت آن بپردازد. پس از 74 سال، یکى از نواده‏هاى بانى که به نام جد خود موسوم بوده است، به سال 1251 هجرى قمرى، نواقص این آب انبار را رفع کرده است. این آب انبار کتیبه‏اى از سنگ مرمر دارد که اشعارى به خط نستعلیق بر روى آن کنده شده است.

  • ۱۱۲۳

آب انبار شیشه گر

این آب انبار در محلّه دربِ کوشک قرار دارد و متصل به مسجد شیشه گر و مشرف به گورستان متروکى به همین نام است. بانى آن حاجى حسن نامى است و تاریخ بناى آن 1254 هجرى قمرى مى‏باشد. این آب انبار کتیبه‏اى از کاشى بنفش دارد که اشعارى با خط نستعلیق و به رنگ سفید بر آن نوشته شده است.

  • ۱۲۳۰

آب انبار رزگره کوچه

این آب انبار در رزگره کوچه در خیابان امام شهر قزوین قرار دارد. در شرق این آب انبار، مسجدى نیز قرار دارد که غرب آن به توى حمامِ دو در متصل است. این آب انبار، آب انبارى متوسّط است و بانى آن حاج فتح على نامى بوده است که پس از وفاتش، به سال 1245 آن را بنا کرده‏اند.

این آب انبار کتیبه‏اى به خط نستعلیق دارد که به رنگ سفید در زمینه بنفش نوشته شده است.

  • ۱۱۱۷

آب انبار حاج کریم

این آب انبار در محلّه درب کوشک قزوین و روبه روى حمام آقا مجید قرار گرفته است. نام بانى نخستین آن معلوم نیست. «حاجى کریم علاف» در 1306 آن را تعمیر کرده و کتیبه‏اى به خط نستعلیق دارد که بر روى کاشى نوشته شده است.

  • ۱۱۸۰

آب انبار حاجى بابا (خطیب)

این آب انبار در محلّه قملاق (ریگ زار) پشت بازارچه آمعصوم قرار گرفته است. بانى آن «حاجى بابا شیشه گر» بوده است؛ ولى شهردارى قزوین به مناسبت این که این آب انبار در نزدیکى خانه خاندان خطیب قرار دارد، آن را به نام آب انبار خطیب نامگذارى کرده است. کتیبه‏اى حاوى نام بانى بنا در آب انبار نصب شده است.

  • ۱۱۹۴

آب انبار حاج ملا آقا

این آب انبار رو به روى مدرسه و مسجد حاج ملا آقاى قزوین قرار گرفته است. بانى آن حاجى حسین نامى بوده است. این آب انبار کتیبه‏اى به خط نستعلیق دارد که بر روى سنگ مرمر کنده شده است.

  • ۱۲۳۶

آب انبار جنب مسجد جامع کبیر

این آب انبار در اواسط خیابان سپه قزوین، رو به روى جلو خان و سرِ کوچه مسجد جامع کبیر و در شمال مسجد جامع کبیر قرار گرفته است. بانى آن على خان نامى از امیران بزرگ نظامى بوده که در اواخر سده یازدهم آن را بنا کرده است. کتیبه این آب انبار به خط نستعلیق و در روى سنگ مرمر کنده شده است. اما در تعمیرات بعدى بنا، سنگ‏هاى کتیبه آن پس و پیش کار گذاشته شده و برخى از سنگ‏هاى آن شکسته و از میان رفته است.

  • ۱۰۵۶

آب انبار پنجه على

 

این آب انبار بزرگ و وسیع در محله خیابان قزوین قرار گرفته است و به مسجد و مدرسه پنجه على متصل است. بانى این بنا، حاجى رمضان نامى بوده  است و بنا، کتیبه منظومى به خط نستعلیق دارد که بر روى سنگ مرمر کنده شده است.

  • ۸۹۱

آب انبار سردار کوچک

این آب انبار رو به روى مسجد ـ مدرسه سردار قرار گرفته است و یکى از آب انبارهاى مهم قزوین به شمار مى‏رود. این آب انبار راه پلّه‏اى با 37 پلّه دارد و چهار شیر در آن کار گذاشته‏اند. انبار آن سقفى مرکب از چهار گنبد و چهار هواکش دارد. ازاره راه پلّه‏ها با سنگ، و نماى بنا با آجر و کاشى تزئین یافته است.

این آب انبار با مسجد ـ مدرسه سردار، بر روى هم، مجموعه‏اى را تشکیل مى‏دهند و هم زمان نیز ساخته شده‏اند.

  • ۱۱۶۳

فهرست مطالب کتاب هزار مزار ایران ، استان قزوین

فهرست مطالب

موقعیّت جغرافیایی و تقسیمات سیاسی استان.. 11

1.آرامگاه بزرگ و کوچک /  قزوین‏ / کنار دریاچة سدّ سفید رود.. 21

2.آرامگاه حمد اللَّه مستوفى /  قزوین‏/ محلّة پنبه ریسه.. 24

3.آرامگاه خلیل‌بن غازى قزوینى /  قزوین‏ / محلّة آخوند. 31

4.آرامگاه رئیس المجاهدین /  آبیک‏ / نزدیک نیروگاه شهید رجائی... 32

5.آرامگاه سلطان ویس /  قزوین‏/ نیاق..

فهرست مطالب جلد دوم مزارات قزوین


تصویر قدیمی بقعه امام زاده حسین قزوین

فصل سوّم مزارات شهرستان بوئین زهرا

1ـ آرامگاه خواجه ابودجانه ـ لهارد··· 638

2ـ امامزاده آغچه خانم ـ شینگل··· 642

3ـ امامزاده ابراهیم ـ حسین آباد··· 642

     ابراهیم بن موسى علیه‏السلام··· 643

4ـ امامزاده ابراهیم ـ سلیمان آباد··· 647

5ـ امامزاده ابراهیم و اسماعیل ـ هَلَدر··· 647

6ـ امامزاده ابراهیم و طیّب و طاهر ـ خوزنین··· 648

7ـ امامزاده ابراهیم و مسلم ـ طرزک··· 649

8ـ امامزاده احمد ـ حصار خروان··· 649

     شرح حال احمدبن موسى علیه‏ السلام··· 651

     شخصیت و فضائل احمد بن موسى علیه ‏السلام···

فهرست مطالب جلد اول کتاب مزارات قزوین


امام زاده (شاهزاده) حسین قزوین

مقدّمه مؤلّف··· 23

مقدّمه مدیر کل اوقاف قزوین··· 29

فصل اوّل: موقعیّت جغرافیایى، بناها و یادمان‏هاى تاریخى

موقعیّت جغرافیایى و تقسیمات سیاسى استان قزوین··· 33

     جغرافیایى طبیعى و اقلیمى استان··· 33

     جغرافیاى تاریخى استان قزوین··· 35

     قزوین··· 36

     تاکستان··· 39

     وضعیّت اجتماعى و اقتصادى استان··· 40

     جاذبه‏هاى طبیعى··· 46

     رودخانه··· 46

     چمشه‏ها و مراکز آب درمانى···

۱ ۲ ۳ . . . ۱۲ ۱۳ ۱۴
موضوعات
سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های جهان اسلام (معرفی بیش از چهل هزار زیارتگاه)

طراح وبلاگ: سید محمد علوی زاده